عوامل مؤثر در راندمان استخرهای هوازی –بیهوازی عبارتند از:
الف- اختلاط
باد و حرارت دو عامل بسیار مهمی هستند که در کیفیت اختلاط موجود در یک استخر تأثیر به سزایی دارند. عمل اختلاط یک سری تغییرات حیاتی و ضروری در برکـه ایـجـاد میکنند که عبارتند از:
1- جلوگیری ازتشکیل ناحیه راکد و ساکن
2- اطمینان کافی از توزیع و پخش یکنواخت BOD5 جلبک و اکسیژن در راستای عمودی استـخر.
تنها عمل اختلاط است که قادر به جابجایی جلبک های غیرمتحرک و ساکن به ســطح استخر یعنی محلی که نور به طور مؤثر نفوذ می نماید می باشد. چنانچه اختلاطی حاصل نگردد بیشتر محتویات استخر به طور دائم در تاریکی می ماند.
عمل اختلاط همچنین باعث می شود اکسیژن تولید شده از سطح به طبقات پایین تر منتقل گردد. بنابراین عمل اختلاط مناسب موجود آمادگی استخر برای دریافت بار آلی(BOD5) بیشتری می گردد.
عمق مؤثری که وزش باد درآن ارتفاع باعث اختلاط میگردد توسط فاصلهای که باد با سطح فاضلاب در تماس بوده قابل محاسبه می باشد. برای اینکه حداکثر اختلاط توسط وزش باد انجام گیرد طول مورد نیاز بدون در نظر گرفتن هیچگونه مانعی برسر راه آن می بایستی در حدود 100 متر می باشد.
ب- لجن
هنگامی گه فاضلاب وارد استخر می شود بیشتر مواد جامد به طرف پایین ته نشین میشوند و لایه لجن را تشکیل می دهند. در حرارتهای بیش از 15 درجه سانتیگراد هضم غیرهوازی مواد جامد با سرعت بیشتری انجام می شود و نتیجتاً ضخامت لایه لجن تقریباً کمی بیشتر از 250 میلیمتر می گردد و در بعضی مواقع ضخامت این لایه خیلی می باشد، تخلیه لجن به ندرت و هر 10 تا 15 سال یکبار انجام می شود. در حرارتهای بیش از 22 درجه سانتیگراد تشکیل گاز متان بسیار سریع بوده و در نتیجه موجب شناور شدن ذرات لجن در سطح استخر میگردد و بدین علت لایه هایی از لجن در سطح تشکیل می گردد این لایه ها به همراه سایر مواد و کف هایی که بر روی استخر وجود دارد بایستی خارج شوند چرا که اجازه نفوذ نور به لایه های استخر را نمی دهند.
ج – عمق
عمق کمتر از یک متر باعث رویش سبزینه در سطح استخر خواهد بود که از این حالت بایستی اکیداً پرهیز نمود، در غیر این صورت سطح استخر بهترین مکان جهت پرورش و تخمگذاری حشرات و مگسها خواهد شد. در عمق های بیشتر از 5/1 متر تجمع اکسیژن نزدیک سطح استخر است و در نتیجه به جای اینکه استخر دارای حالت هوازی باشد به صورت هوازی- بیهوازی عمل خواهد نمود. در مناطق خشک که میزان تبخیر بالاست پرت آب در اثر تبخیر باید به حداقل برسد که با افزایش عمق به 2 متر این عمل صورت می پذیرد و در نتیجه سطح استخر هم کاهش می یابد. در مناطق سردسیری نیز عمق فوق جهت حفظ انرژی گرمایی فاضلاب خام ورودی در نظر گرفته می شود.
د- آب وهوا
آب و هوای گرم برای عملکرد استخرها مناسب و ایدهآل می باشد. از آن جایی که تابش نور خورشید شدید می باشد بنابراین درجه حرارت استخرها بالا هستند. به علت وجود ساعات طولانی روز، واکنشهای عمل فتوسنتز جلبکها برای مدت طولانیتر انجام میگیرد و استفاده مقداری از اکسیژن محلول در طول شب امکان پذیر میباشد. در فصول اگرچه شدت نور برای فعالیتهای جلبکها کافی است لیکن به علت افت درجه حرارت به حداقل سالیانه باعث کند شدن رشد و تکثیر جلبکها و باکتریها میشود.
جهت اطمینان از کارآرائی مطلوب استخرها باید طراحی براساس بدترین شرایط آب و هوایی (سردترین ماه سال ) انجام گیرد.
